Nedir.Org *
Matematik Dahisi

Sanatsal (Kurmaca) Metinler Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Destan, halk hikâyesi, masal, fabl, öykü, roman, tiyatro gibi türleri kapsar.

Bu türlerde anlatılanların bir kısmının hiçbir gerçeklik temeli yoktur. Masal, fabl gibi türler bu gruba dâhil edilebilir.

Bir kısmı istenirse gerçeklikten hareket edilerek, istenirse tümüyle tasarlanarak yaratılır. Öykü, roman, tiyatro gibi türler bu gruba dâhil edilebilir. Bir kısmı mutlaka bir gerçekliğe dayanır; ama söz konusu gerçeklik bir düş ve kurgu perdesinin altında nerdeyse görünmez hâle gelir. Destan, halk hikâyesi gibi türler bu gruba dâhil edilebilir. Anlatıcı, kişi, zaman, mekân olay ögeleriyle kurulurlar. Kurmaca metinlerin asıl varlık nedeni okuru bilgilendirmek, ona bir şeyleriöğ­retmek değildir.

Kurmaca metinlerde yazarın asıl amacı, okuru kendi kurduğu bir dünyanın içi­ne çekerek dar yaşam alanının dışınaçıkarmak ve başkalarının yaşamına or­tak etmek, eğlendirmek, dolayısıyla da onun yaşantısını zenginleştirip renklen­dirmektir.

Kurmaca metinlerin öğretici-eğitici işlevi doğrudan değil, dolaylıdır. Bu metinler daha çok estetik zevk vermek, heyecan uyandırmak amacıyla yazılır. En gerçekçi kurmaca yapıtlarda bile hiçbir okur gerçeğin kendisini bulamaz. Çünkü yazar, ele aldığı gerçekliği; yaratıcılığını, düş gücünü, özlemlerini, sanat zevkini, hayata bakış açısını vb. işin içine katarak yeniden yaratır. Gerçekliği kurgular, eklemeler ve çıkarmalar yaparak ona dilediği biçimi verir. Yani kurmaca bir metindeki kişi, zaman, mekân, olay öğeleri farklı bir yazar ta­rafından değiştirilip farklışekilde yeniden kurgulanabilir. Bu yüzden de aynı gerçek olay ve kişilere dayalı hiçbir kurmaca yapıt diğerine benzemez.

Kurmaca metinler günlük hayatın ve bilimin gerçekleriyle doğrulanmak zorun­da olmadıklarından yüzyıllar boyunca tazelik, gerçeklik, evrensellik ve güncel­liklerinden bir şey kaybetmezler. Geçmişte birçok bilim adamının geliştirdiği çok sayıda "bilimsel" kuramın geçerliliğini yitirmesine karşın "İnsanlık Komedisi, Don Kişot ve Madame Bovary" gibi kurmaca yapıtların canlılıklarını hâlâ koru­dukları göz önüne alınırsa bu savın doğruluğu ortaya çıkar.

Kurmaca metinlerde nesnellikten söz edilemez.
Kurmaca yapıtların eşi ve benzeri yoktur.
Kurmaca metinlerde yazar neyi anlattığından çok nasıl anlattığına önem verir; yani üslup yaratma kaygısıyla hareket eder, içerikten çok biçimi önemser. Dili kendisine özgü bir şekilde kullanır. Kendisini sözcüklerin mevcut anlamlarıyla sınırlamaz. Onlara belli bağlamlar içinde yeni anlamlar yükler. Mecaza dayalı sanatlardan yararlanabilir. Bu yüzden de kurmaca metinlerde dil, göndergesel işlevden çok coşku ve heyecan uyandırma işleviyle kullanılır.
Kurmaca metinler yoruma açık nitelikler taşır. Bu yüzden de kurmaca metinler­den herkesin aynı anlamlarıçıkarması, aynısonuçlara varması, anlatılanları zihninde aynı biçimlerde tasarlaması beklenemez.
Kurmaca metinlerde açıklayıcı, tartışmacı anlatım pek görülmez. Kurmaca me­tinler genel olarak öyküleyici ve betimleyici anlatımla yazılır. Kurmaca metinlerde tanımlama, örnekleme, tanık gösterme, sayısal ve bilim­sel verilerden yararlanma gibi düşünceyi geliştirme yolları kullanılmaz. Üsluba ağırlık verildiğinden deyimlerden, ikilemelerden, sözcüklerin duygusal anlamla­rından yararlanma; benzetme, kişileştirme, konuşturma, eğretileme sanatlarına başvurma gibi anlatımı geliştirme yollarına ağırlık verilir, istendiğinde diyalog­lar, monologlar vb. ön plana çıkarılır.
Sanatsal (kurmaca) metinlerin bir kısmı anlatmaya, bir kısmı göstermeye  daya­lıdır.

Özellikle sanatsal (kurmaca) metinlerde karşımıza çıkan anlatım biçimleri:
Öyküleyici anlatım
Betimleyici anlatım
Acı ve hüzün verici anlatım
Coşku ve heyecana bağlı (lirik) anlatım
Düşsel (fantastik) anlatım
Mizahi anlatım
Gelecekten söz eden (ütopik) anlatım

Öğretici metinlerde de yeri geldiğinde kullanılmakla birlikte, özellikle sanatsal (kurmaca) metinlerde karşımıza çıkan anlatımı geliştirme yolları:
Deyimlerden yararlanma
İkilemelerden yararlanma
Benzetme yapma
Eğretilemelere başvurma
Kişileştirme yapma
Ad aktarmaları yapma
Kinayeli sözler kullanma
Sözcüklerin duygusal anlamlarından yararlanma

Sanatsal (Kurmaca) Metinler Resimleri

Sanatsal (Kurmaca) Metinler Sunumları

Sanatsal (Kurmaca) Metinler Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Sanatsal (Kurmaca) Metinler Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin